W maju 2026 r. Parlament Europejski zatwierdził zrewidowaną Dyrektywę o Prawach Ofiar (Victims’ Rights Directive – VRD), a następnie została ona formalnie przyjęta przez Radę Unii Europejskiej, kończąc kilkuletni proces reformy jednego z najważniejszych europejskich aktów prawnych dotyczących ochrony ofiar przestępstw.
Nowe przepisy stanowią istotny krok w kierunku budowy bardziej przyjaznego, dostępnego i skutecznego systemu wsparcia dla milionów osób pokrzywdzonych przestępstwami w całej Unii Europejskiej. Reforma jest odpowiedzią na wyniki ewaluacji obowiązującej od 2012 r. dyrektywy, które wskazały na utrzymujące się problemy w zakresie dostępu do informacji, pomocy, ochrony oraz odszkodowań dla ofiar.
Najważniejsze zmiany
Europejska infolinia dla ofiar – 116 006
Jednym z najbardziej przełomowych rozwiązań jest wprowadzenie ogólnoeuropejskiego numeru pomocy dla ofiar przestępstw – 116 006. Infolinia ma zapewniać bezpłatne, poufne i łatwo dostępne wsparcie informacyjne, emocjonalne oraz praktyczne dla osób pokrzywdzonych.
Łatwiejsze zgłaszanie przestępstw
Nowa dyrektywa zobowiązuje państwa członkowskie do umożliwienia zgłaszania przestępstw również za pomocą narzędzi cyfrowych. Dzięki temu ofiary będą mogły łatwiej kontaktować się z organami ścigania, bez konieczności osobistej wizyty w jednostce policji w każdym przypadku.
Lepszy dostęp do pomocy prawnej i odszkodowań
Zrewidowana dyrektywa wzmacnia prawo ofiar do uzyskania pomocy prawnej oraz skuteczniejszego dochodzenia odszkodowań. Państwa członkowskie będą zobowiązane do stworzenia bardziej efektywnych mechanizmów umożliwiających realizację tych praw.
Wsparcie na każdym etapie postępowania
Ofiary mają otrzymywać bardziej kompleksowe informacje o swoich prawach oraz dostępnych formach wsparcia. Rozszerzono także obowiązki instytucji odpowiedzialnych za udzielanie pomocy psychologicznej, emocjonalnej i praktycznej. Szczególną uwagę poświęcono osobom wymagającym specjalistycznego wsparcia.
Silniejsza ochrona danych osobowych
Nowe przepisy przewidują lepszą ochronę prywatności ofiar. Dane kontaktowe osób pokrzywdzonych nie będą ujawniane sprawcom, chyba że będzie to absolutnie konieczne dla zagwarantowania prawa do obrony.
Większe prawa dzieci – ofiar przestępstw
Reforma wzmacnia również ochronę dzieci. Państwa członkowskie będą zobowiązane do zapewnienia przyjaznych dzieciom usług obejmujących wsparcie psychologiczne, medyczne, społeczne i prawne. Przewidziano także lepszą koordynację działań różnych instytucji pracujących z dziećmi pokrzywdzonymi przestępstwem.
Co oznacza to dla Polski?
Przyjęcie nowej dyrektywy oznacza, że w najbliższych latach Polska będzie musiała dostosować swoje przepisy i praktykę do nowych standardów europejskich. Dotyczy to między innymi rozwoju systemów wsparcia ofiar, zapewnienia skutecznego funkcjonowania numeru 116 006, zwiększenia dostępności pomocy prawnej oraz wdrożenia rozwiązań umożliwiających elektroniczne zgłaszanie przestępstw.
Dla organizacji społecznych wspierających osoby pokrzywdzone, takich jak Stowarzyszenie DROGA przyjęcie zrewidowanej Dyrektywy o Prawach Ofiar stanowi ważny sukces wieloletnich działań rzeczniczych prowadzonych. Reforma wzmacnia podejście skoncentrowane na potrzebach ofiary i potwierdza, że ochrona praw osób pokrzywdzonych pozostaje jednym z priorytetów Unii Europejskiej.







































