CAPVA – gdy przemoc wobec rodziców pozostaje niewidoczna

Przemoc ze strony dzieci i młodzieży wobec rodziców (CAPVA – Child-to-Parent Violence and Abuse) jest zjawiskiem coraz częściej dostrzeganym przez specjalistów pracujących z rodzinami. W wielu przypadkach pozostaje jednak niewidoczna – zarówno w statystykach, jak i w świadomości społecznej. Rodzice doświadczający przemocy psychicznej, fizycznej czy ekonomicznej ze strony swoich dzieci często odczuwają wstyd, poczucie winy oraz brak wsparcia systemowego.

CAPVA nie dotyczy wyłącznie tzw. „trudnej młodzieży”. Może pojawić się w różnych typach rodzin i wynikać z wielu czynników – m.in. problemów emocjonalnych młodych osób, doświadczeń przemocy w rodzinie, kryzysów relacyjnych czy trudności wychowawczych. Często jest to zjawisko narastające stopniowo – od zachowań agresywnych słownych, poprzez niszczenie mienia, aż po przemoc fizyczną.

Jednym z największych wyzwań jest brak jasno zdefiniowanych ścieżek pomocy dla rodziców. Wsparcie instytucjonalne bywa rozproszone, a specjaliści nie zawsze dysponują odpowiednimi narzędziami diagnozy i interwencji. Dlatego tak ważne jest rozwijanie nowych modeli pracy z rodzinami oraz budowanie współpracy między szkołami, pomocą społeczną, policją i organizacjami społecznymi.

W odpowiedzi na te potrzeby rozwijane są programy szkoleniowe dla praktyków oraz narzędzia oceny ryzyka CAPVA. Ich celem jest wczesne rozpoznanie problemu, wsparcie rodziców w odzyskaniu poczucia bezpieczeństwa oraz pomoc młodym osobom w regulacji emocji i budowaniu odpowiedzialnych relacji.

Zwiększanie świadomości społecznej w tym obszarze jest kluczowe. CAPVA nie jest „porażką wychowawczą” rodzica, lecz złożonym problemem społecznym wymagającym profesjonalnej i skoordynowanej reakcji.